Albert Schweitzer


Nobel Baris Ödüllü Alman Doktor
Nobel Baris Ödüllü Alman Doktor

1952 Nobel Baris Ödülü sahibi Alman humaniter doktor, filozof, müzisyen, teolog, hayvansever, anti-nükleer aktivist. Çok ilginç yasami olan Schweitzer, iki doktorasina ragmen tip doktoru olmaya karar verdi; Afrika'da doktorluk yapma amaciyla 30 yasindan sonra tip tahsili yapti; Gabon'da bir hastane kurdu ve yasamini yöre halkinin sagligina adadi. Gelistirdigi yasama saygi felsefesi ile günümüzdeki çevreci ve hayvansever hareketlerin öncüsü kabul edilir.

Yasami

Albert Schweitzer, o dönemlerde Almanya'nin günümüzde ise Fransa'nin bir parçasi olan Alsace'da, bir papazin oglu olarak dünyaya geldi. Az bilinen bir gerçek, Jean Paul Sartre'in kuzen olmasidir. Aralarindaki büyük yas farkindan ötürü Sartre, ona "Amca" diye hitap ederdi. Küçük yastan itibaren orga karsi büyük tutkusu ve yetenegi vardi, Avrupa'nin en iyi orgculari tarafindan egitildi; zamanla org yapimi konusunda dünyanin en iyi uzmanlarindan birisi oldu.

1893'te Strasburg Üniversitesi'nde felsefe ögrenimine basladi ve 1899'da doktorasini tamamladi. Ayni yil Strasbug'daki St. Nicholas Kilisesi'nde din görevlisi olarak atandi. Ertesi yil teolojide doktorasini tamamladi ve çesitli dini okullarda yöneticilik yapti. 29 yasina geldiginde biri teoloji alaninda, bir baskasi Kant hakkinda ve bir digeri Bach'in yasam öyküsü hakkinda olmak üzere üç kitap yazarak müzik, din ve felsefe alanlarinda degerli katkilarda bulunmustu; ayrica org yapimi hakkinda da eserler verdi.

Oldum olasi insanliga dogrudan hizmet etmek için büyük bir istek duyan Schweitzer, 1904'te tesadüfen Paris Misyoner Toplulugu'nun yayinladigi bir dergide Fransiz kolonisi Gabon'da çalisacak doktor arandigini okudu. Bu ilan üzerine yaptigi arastirma onu, "beyaz adamin" "siyah adama" yaptigi kötülükler ve haksizliklar üzerine düsünmeye sevk etti. Uzun süredir kendini adayacagi bir insanlik hizmeti ariyordu. Yetimhane kurma ve benzeri girisimleri bürokratik engeller yüzünden gerçeklesememisti. Misyoner çalismalara hiçbir zaman ilgi duymamisti; Afrikalilara vaaz vermeye niyeti yoktu ancak doktorluk yaparak beyaz adamin onlara verdigi zarari telafi etmeye çalisabilirdi. Afrika, o yillarda kara kita olarak aniliyordu; Avrupa'dan Afrika'ya gitme yürekliligini gösteren arastirmaci ve misyonerlerin çogu orada hastalanarak yasamini yitiriyordu. Buna ragmen Avrupa'daki konforlu yasamini terkederek Afrika'da doktorluk yapmaya karar verdi. 1905'te dostlarina ve akrabalarina yazdigi mektuplarda tip egitimi almaya baslayacagini ve istikamatinin Afrika oldugunu söylüyordu. Bu degisikligin nedenini ise artik elleriyle çalismayi arzulamasi, yillardir kelimelerle ugrasmaktan ve sevgi dininden bahsetmekten bikmisligi, artik onu uygulamaya geçirmek istegi olarak açikliyordu. Çevresi onun bu düsüncelerine olumsuz tepki verdi. Kendisini anlayan ve destek olan tek kisi o yillarda yakin bir arkadasi olan Helen Bresslau idi.

Tüm itirazlara ve tepkilere ragmen Schweitzer 30 yasinda tip egitimine basladi; 38 yasinda egitimini tamamladi. Ne var ki tüm hayatini Paris Misyoner Toplulugu'nun ilanindaki ihtiyaca cevap vermek üzere yeniden düzenlediyse de göreve talip oldugunda geri çevrildi! Geri çevrilmenin nedeni, onu bu göreve almanin Misyoner Toplulugu araciligi ile Afrika'ya gitmek isteyecek ve yerlilierin kafasini karistiracak baska liberaller ve radikal kisilere örnek olmasindan duyduklari kaygi idi. Topluluk, bu gerekçe ile ona maddi destek olmayi reddetti. Bu tavir, Schweitzer